PRO8L3M marks their comeback with Memento, a raw reflection from the album EX UMBRA AD LIBERTATEM. The group, Oskar Tuszynski and Piotr Szulc, pens candid lyrics over a stark beat that Szulc produces. The song tells a story of survival and hard lessons learned from the bottom up.
Released: October 8, 2025
Memento
Pro8L3M • From “EX UMBRA AD LIBERTATEM”
Memento Lyrics Translation – EX UMBRA AD LIBERTATEM Soundtrack
Oskar Tuszynski paints a picture of a rough past with poverty, hustling, and mentors from the streets. He maps his rise from the underground, declaring a clear goal. He repeats the song’s title, stating the final goal is ‘stepping out from the shadows’ (My wyszliśmy z cienia), a testament to his journey. The performer mixes these gritty memories with gratitude for the few who gave him a lifeline.
Kelner, kelnerWaiter, oh waiter.
Słucham? W czym mogę pomóc?I’m listening. How can I help you?
Ehehe, wiesz co, możesz kiełbasę opi#rdolić, ale polej najpierwHeh, you know what? You can choke on a ‘sausa#e’, but pour me a drink first.
Hehehe, no chyba z grilla. No weź się j#bnij w czoło, przecież jesteśmy w mojej ulubionej knajpieHaha, maybe off the grill. Get your head in the game, we’re in my favorite spot.
Mm-mm-mmm-mmmMm-mm-mmm-mmm.
Wiele wam, mordy, zawdzięczam (komu?)I owe you all so much, my brothers (to who?).
Imiona, nazwiska to detal (cśśśś)Names and surnames are just minor details (shh).
A jakiś p#dał już czeka (beka)And some ‘f#ke’ is already waiting (what a joke).
Komendant dałby mu medal (j#bać)The commander would give him a medal (forget him).
Nie ma to teraz znaczenia (nie)None of that matters anymore (no).
My wyszliśmy z cienia (Pro8l3m)We’ve finally stepped out from the shadows (Pro8l3m).
Podziemie to moja kolebkaThe underground is where I was born.
I pozostanie tam, gdzie jest potrzebny mecenasAnd it’ll stay right where it needs a benefactor.
(Osiedle) to moja twierdzaThe housing estate is my fortress.
Opieka, bieda, nędza (hajs)Welfare, poverty, and misery (cash).
Do piekła stoczyłem się niemal (niemal)I almost spiraled all the way down to hell (almost).
Ale otworzył się Sezam (wow)But the gates of fortune opened wide for me (wow).
Znamy dobrze schematWe know the pattern all too well.
Seta i dwusetaA hundred and two hundred ‘sho#s’ of vodka.
To była tylko rozgrzewka (jednak)That was only the warm-up, after all (after all).
Wyciągnęła mnie ręka (piona)A helping hand reached out for me (high five).
Znalazł się dom i materac (dzięki)I found a home and a place to sleep (thanks).
Skończyła afera (Pro8l3m)The drama has finally come to an end (Pro8l3m).
Skończył się ten etap (piękny)That chapter of my life is over (beautiful).
Zaczęła kariera (Pro8l3m)My career has finally taken flight (Pro8l3m).
O hajsie przyuczył weteran (Pro8l3m)A veteran taught me how the money works (Pro8l3m).
Czas pokazała Omega (Pro8l3m)The Omega watch on my wrist shows the time (Pro8l3m).
Cham mi pokazał pokera (Pro8l3m)A rough character showed me how to play the game (Pro8l3m).
Rap mi pokazał kolega (Pro8l3m)A friend introduced me to the world of rap (Pro8l3m).
Tematu nie dała apteka (nie)The pharmacy didn’t supply the goods (no).
Bo tu niepotrzebna recepta (oh)Because you don’t need a prescription here (oh).
Seks pokazała kobieta (oh)A woman showed me what true passion is (oh).
Ale to była rakieta (oh)And she was an absolute knockout (oh).
Życie kasuje jak feta (oh)Life takes its toll just like ‘spee#’ (oh).
Podpala i gasi jak peta (oh)It lights you up and stubs you out like a cigarette (oh).
Na życie mam biznesplan (oh)I’ve got a solid business plan for this life (oh).
Nie łapie się absolwentka (yo, yo)A fresh graduate wouldn’t understand this (yo, yo).
Swego zawsze znajdzie swójReal ones will always find their own kind.
Żelazo gorące, no to kujThe iron is hot, so strike while you can.
Jeszcze się zarobi, mordo, w ch#jWe’re still gonna make a ‘lo#’ of money, brother.
Ej, ta, eyHey, yeah, ay.
Swego zawsze znajdzie swójLike minds always find each other.
Żelazo gorące, no to kujStrike while the iron is hot.
Jeszcze się zarobi, mordo, w ch#jWe’ll still make a f#ck-t#n of cash, man.
YeahYeah.
Jestem tu, gdzie jestem (nalej)I’m right where I am (pour up).
Bo byli inni przede mną (dalej)Because others came before me (keep going).
Byłbym wcześniejI’d have been here sooner,
Lecz za długo śpiewaliśmy hymny kolegom (balet)but we spent too long singing anthems for our friends (partying).
Być z nią mogę (kocham)I can be with her (I love her),
Bo gdy piszę, to nie wchodzi (ta)because when I’m writing, she doesn’t interrupt (yeah).
Wszystko jest chwiloweEverything is just temporary.
Nie płacz więc, bo utoniesz w powodzi (blam)So don’t cry, or you’ll drown in the flood (blam).
Na szczycie stoję (co jest?)I’m standing at the top (what’s up?).
I szoruję po dnie (po dnie)While I’m scraping the bottom (the bottom).
Ty wziąłeś co swoje? (Wziąłeś?)Did you take what was yours? (Did you?).
Nie da się odmłodnieć (Pro8l3m)You can’t turn back the clock (Pro8l3m).
Czujesz się okropnieYou’re feeling terrible.
Istotnie miałeś dorobek (był)You really did build a legacy (you did),
Podłoże wilgotnebut the ground is damp.
Zróbmy półkole, otoczmy nagrobek (w pył)Let’s form a circle around the headstone (to dust).
Oddaję szacunek (oh)I’m paying my respects (oh).
Tym, co przed nami (oh)To those who paved the way (oh).
Dostali rachunekThey were handed the bill.
A wir odjechaliśmy Mercedesami (brrrm)And we drove away in Mercedes (vroom).
Słuchałem na taśmie ichI used to listen to them on cassette.
Słucham właśnie dziś (patrz)I’m listening to them right now (look).
Nie byłoby w grze ichIf they hadn’t been in the game,
To dalej goniłbym w bramie weed (masz)I’d still be hustling ‘w##d’ in the alley (take it).
Wertowanie wkładek (Pro8l3m), dołączanych do tych kaset (Pro8l3m)Flipping through the booklets (Pro8l3m) that came with those tapes (Pro8l3m),
By wyobrazić sobie skrawek (Pro8l3m) ich bloków i klatek (Pro8l3m, Pro8l3m)to catch a glimpse (Pro8l3m) of their blocks and stairwells (Pro8l3m, Pro8l3m).
Dzisiaj te twarze (ah) zdobią zmarszczki i zakola (ah)Today, those faces (ah) are marked by wrinkles and age (ah).
I wk#rwia mnie to bardziej niż ciepła wóda i wygazowana cola (yo)And it p#sses me off more than warm vodka and flat cola (yo).
Ah, swego zawsze znajdzie swójAh, like minds always find each other.
Żelazo gorące, no to kujStrike while the iron is hot.
Jeszcze się zarobi, mordo, w ch#jWe’ll still make a f#ck-t#n of cash, man.
Ej, ta, eyHey, yeah, ay.
Swego zawsze znajdzie swójLike minds always find each other.
Żelazo gorące, no to kujStrike while the iron is hot.
Jeszcze się zarobi, mordo, w ch#jWe’ll still make a f#ck-t#n of cash, man.
Memento Music Video
The Memento lyrics deliver a raw, triumphant look at street life survival. This PRO8L3M track from EX UMBRA AD LIBERTATEM is a stark manifesto on escaping the past and reaching the top.